ÖZET

Amaç:

İyot doğada sularda ve toprakta nadir olarak bulunan bir elementtir. İyot, tiroid bezi hormonlarının bir bileşeni olup insan hayatı için gerekli bir elementtir. İyot yetersizliği hastalığı (İYH), iyot eksikliği sonucu ortaya çıkan ve tüm Dünya’da önemli bir halk sağlığı sorunudur. İyot eksikliğinin gözle görülen belirtileri guatr olarak tanımlanmaktadır. Diğer yandan, iyotun vücuda fazla miktarda alınması tiroit bezi hormon salınımı bozup iyot eksikliği ile sonuçlanabilir.

Yöntemler:

Bu çalışmada İstanbul’da marketlerden ve semt pazarlarından toplanan 26 yemeklik tuz örneklerinin iyot miktarları TS 933 Yemeklik Tuz Standardındaki “İyodat İyonu ile İyotlanmış Tuzlarda İyot Tayini” metoduna göre analizi yapılarak piyasada satılan tuzların Türk Gıda Kodeksi Tuz Tebliği’ne uygunluğu araştırılmıştır.

Bulgular:

Yirmi altı tuz örneğinin 13’ü 28,0-39,8 mg/kg düzeyinde (%50) uygun, 7 örnekte 44,0-52,9 mg/kg düzeyinde (%27) yüksek ve 6 örnekte ise 2,0-20,0 düzeyinde (%23) düşük miktarlarda bulunmuştur.

Sonuç:

Tuz örneklerinin %50’sinde iyot miktarlarının uygun miktarda olmadığı tespit edilmiştir. Piyasadaki tuzlarda tespit edilen iyot eksikliği toplumda İYH, iyot fazlalığı ise guatr riskini artırmaktadır. Bu durumda; idari otoriteler tarafından halk sağlığının korunması için gıda kontrol ve denetimlerinin sürdürülebilirliğinin etkin olması önemlidir.