Öz
Amaç
İskemik kalp hastalığı dünyada önde gelen ölüm nedenidir. ST-yükselmeli miyokard infarktüsü (STEMI) hastalarında acil koroner arter bypass greft cerrahisi (CABG), perkütan koroner girişim (PCI) uygun olmayan anatomili veya mekanik komplikasyonlu olgularda hayat kurtarıcıdır. Bu çalışmanın amacı, acil CABG uygulanan STEMI hastalarında Glasgow prognostik skorunun (GPS) hastane içi mortaliteyi öngörmedeki rolünü değerlendirmektir. GPS, serum CRP ve albümin düzeyleriyle hesaplanan, enflamasyon ve nutrisyonel durumu yansıtan basit bir prognostik göstergedir.
Yöntemler
2010-2023 yılları arasında acil serviste STEMI tanısı alan, PCI için uygun olmayan ve semptom başlangıcından 6 saat içinde acil CABG uygulanan 112 hasta retrospektif olarak incelendi. Hastalar, birincil sonlanım noktası (hastane içi mortalite) temelinde sağ kalanlar (n=99) ve sağ kalmayanlar (n=13) olarak iki gruba ayrıldı. GPS, serum albümin (<3,5 g/dL) ve CRP (>10 mg/L) düzeylerine göre kategorize edildi (GPS 0-2). İstatistiksel analizlerde SPSS 26.0 kullanıldı.
Bulgular
Hayatta kalmayan grubunda GPS ≥1 oranı anlamlı derecede yüksekti (%76,9 vs. %31,3, p=0,001). GPS, çok değişkenli analizde hastane içi mortalitenin bağımsız öngördürücüsü olarak saptandı [risk oranı (HR)=12,820, p=0,037]. Diğer bağımsız prediktör: Göğüs Cerrahları Derneği (STS) skoru (HR =1,565, p=0,041). Hayatta kalmayan grubunda ayrıca: düşük sol ventrikül ejeksiyon fraksiyonu (%34,6 vs. %45,5, p<0,001), yüksek beyaz kan hücresi (21,4 vs. 12×10⁶/L, p<0,001) ve hemodinamik instabilite (%30,8 vs. %3, p=0,003) görüldü.
Sonuç
GPS, acil CABG gerektiren STEMI hastalarında hastane içi mortalitenin basit, erişilebilir ve bağımsız bir belirtecidir. Klinikte risk stratifikasyonu için GPS ve STS skorunun birlikte kullanımı, postoperatif prognozu öngörmede değerli bir araç olabilir. Bu bulguların daha geniş kohortlarda doğrulanması önerilir. Ayrıca glomerüler filtrasyon hızları daha düşüktü (60,7±32,9 vs. 86,6±22,3 mL/dk/1,73 m², p<0,001).
Anahtar Kelimeler: Acil koroner arter bypass cerrahisi, ST-yükselmeli miyokard enfarktüsü, Glasgow prognostik skoru, hastane içi mortalite, prognostik belirteç
Kaynakça
Ibanez B, James S, Agewall S, Antunes MJ, Bucciarelli-Ducci C, Bueno H, et al. 2017 ESC Guidelines for the management of acute myocardial infarction in patients presenting with ST-segment elevation: the task force for the management of acute myocardial infarction in patients presenting with ST-segment elevation of the European Society of Cardiology (ESC). Eur Heart J. 2018;39:119-77.
Uygur B, Demir AR, Guner A, Iyigun T, Uzun N, Celik O. Utility of logistic clinical SYNTAX score in prediction of in-hospital mortality in ST-elevation myocardial infarction patients undergoing emergent coronary artery bypass graft surgery. J Card Surg. 2021;36:857-63.
Thygesen K, Alpert JS, Jaffe AS, Chaitman BR, Bax JJ, Morrow DA, et al.; Executive Group on behalf of the Joint European Society of Cardiology (ESC)/American College of Cardiology (ACC)/American Heart Association (AHA)/World Heart Federation (WHF) Task Force for the Universal Definition of Myocardial Infarction. Fourth universal definition of myocardial ınfarction (2018). Circulation. 2018;138:e618-51.
Konstantinides SV, Meyer G, Becattini C, Bueno H, Geersing GJ, Harjola VP, et al. 2019 ESC guidelines for the diagnosis and management of acute pulmonary embolism developed in collaboration with the European Respiratory Society (ERS). Eur Heart J. 2020;41:543-603.
Proctor MJ, Morrison DS, Talwar D, Balmer SM, O’Reilly DS, Foulis AK, et al. An inflammation-based prognostic score (mGPS) predicts cancer survival independent of tumour site: a Glasgow inflammation outcome study. Br J Cancer. 2011;104:726-34.
Parikh SV, de Lemos JA, Jessen ME, Brilakis ES, Ohman EM, Chen AY, et al. Timing of in-hospital coronary artery bypass graft surgery for non-ST-segment elevation myocardial infarction patients results from the National Cardiovascular Data Registry ACTION Registry-GWTG (Acute Coronary Treatment and Intervention Outcomes Network Registry-Get With The Guidelines). JACC Cardiovasc Interv. 2010;3:419-27.
Keeling WB, Binongo J, Wei J, Leshnower BG, Farrington W, Halkos ME. National trends in emergency coronary artery bypass grafting. Eur J Cardiothorac Surg. 2023;64:ezad352.
Noike R, Amano H, Suzuki S, Kano H, Oikawa Y, Yajima J, et al. Glasgow prognostic score can be a prognostic indicator after percutaneous coronary intervention: a two-center study in Japan. Heart Vessels. 2022;37:903-10.
