Öz
Amaç
Tükenmişlik; kronik iş yeri stresine karşı, başarısız bir şekilde yönetilen, uzun vadeli bir yanıt olarak ortaya çıkan psikolojik bir sendromdur. Onkoloji gibi duygusal ve fiziksel stresin yüksek olduğu alanlarda tükenmişlik prevalansı yüksektir. Tükenmişlik bu alandaki sağlık profesyonellerinin üretkenliğinin azalmasına, zayıf zihinsel ve fiziksel sağlığa ve kişisel ilişkiler üzerinde olumsuz etkilere yol açabilir. Bu çalışma, Türkiye’deki radyasyon onkolojisi asistanlarının tükenmişlik düzeylerini değerlendirmeyi ve bu duruma katkıda bulunan sosyodemografik faktörleri incelemeyi amaçlamaktadır.
Yöntemler
Çalışmamıza Türkiye’deki radyasyon onkolojisi asistanları arasından 52 hekim katılmıştır. Çalışmaya katılan asistanların demografik özelliklerini tespit etmek için 7 soruluk “Demografik Bilgi Formu” ve mesleki tükenmişlik düzeylerini belirlemek için “Maslach Tükenmişlik Ölçeği” kullanılmıştır. Ölçek; duygusal tükenme, duyarsızlaşma ve kişisel başarı olmak üzere üç alt boyutta tükenmişliği değerlendiren bilimsel bir ölçektir.
Bulgular
Çalışmamızda duygusal tükenme ile kişisel başarı boyutları arasında negatif yönlü, duygusal tükenme ile duyarsızlaşma boyutları arasında pozitif yönlü anlamlı bir ilişki tespit edilmiştir (p<0,01). Kişisel başarı ile duyarsızlaşma alt boyutları arasında anlamlı ilişki tespit edilmemiştir.
Sonuç
Maslach Tükenmişlik Ölçeği için tanımlı cut-off değerleri bulunmadığından, ortalama puanlar ölçek aralıkları bağlamında değerlendirilmiştir. Bu bağlamda, radyasyon onkolojisi asistanlarının genel olarak yüksek tükenmişlik düzeyleri göstermediği, ancak duygusal tükenmenin diğer alt boyutlara kıyasla daha belirgin olduğu görülmektedir.
Anahtar Kelimeler: Onkoloji, Maslach Tükenmişlik Ölçeği, tükenmişlik, duygusal tükenme, duyarsızlaşma, kişisel başarı
Kaynakça
Sobczuk P, Gawlik-Urban A, Sigorski D, Kiszka J, Osmola M, Machulska-Ciuraj K, et al. Prevalence and factors associated with professional burnout in Polish oncologists-results of a nationwide survey. ESMO Open. 2024;9:102230.
Hlubocky FJ, Back AL, Shanafelt TD. Addressing burnout in oncology: why cancer care clinicians are at risk, what individuals can do, and how organizations can respond. Am Soc Clin Oncol Educ Book. 2016;35:271-9.
Shanafelt T, Dyrbye L. Oncologist burnout: causes, consequences, and responses. J Clin Oncol. 2012;30:1235-41.
Asai M, Morita T, Akechi T, Sugawara Y, Fujimori M, Akizuki N, et al. Burnout and psychiatric morbidity among physicians engaged in end-of-life care for cancer patients: a cross-sectional nationwide survey in Japan. Psychooncology. 2007;16:421-8.
Dyrbye LN, Shanafelt TD. Physician burnout: a potential threat to successful health care reform. Jama. 2011;305:2009-10.
Balch CM, Shanafelt TD, Sloan J, Satele DV, Kuerer HM. Burnout and career satisfaction among surgical oncologists compared with other surgical specialties. Ann Surg Oncol. 2011;18:16-25.
Dyrbye LN, Thomas MR, Shanafelt TD. Systematic review of depression, anxiety, and other indicators of psychological distress among U.S. and Canadian medical students. Acad Med. 2006;81:354-73.
Dyrbye LN, Moutier C, Durning SJ, Massie FS Jr, Power DV, Eacker A, et al. The problems program directors inherit: medical student distress at the time of graduation. Med Teach. 2011;33:756-8.
Campbell J, Prochazka AV, Yamashita T, Gopal R. Predictors of persistent burnout in internal medicine residents: a prospective cohort study. Acad Med. 2010;85:1630-4.
West CP, Shanafelt TD, Kolars JC. Quality of life, burnout, educational debt, and medical knowledge among internal medicine residents. Jama. 2011;306:952-60.
Karakaya İ. Bilimsel araştırma yöntemleri. In: A. Tanrıöğen editor. Bilimsel araştırma yöntemleri. Ankara: Anı Yayıncılık; 2012.
Cohen L, Manion L, Morrison K. Research methods in education. New York: Routledge. 2007.
Shanafelt T, Dyrbye L. Oncologist burnout: causes, consequences, and responses. J Clin Oncol. 2012;30:1235-41.
Çam OE. Tükenmişlik envanterinin geçerlik ve güvenirliğinin araştırılması. VII. Ulusal Psikoloji Kongresi Bilimsel Çalışmaları, Hacettepe Üniversitesi VII. Ulusal Psikoloji Kongresi Düzenleme Kurulu ve Türk Psikologlar Derneği Yayını, Ankara. 1992
Lin CY, Alimoradi Z, Griffiths MD, Pakpour AH. Psychometric properties of the Maslach Burnout Inventory for Medical Personnel (MBI-HSS-MP). Heliyon. 2022;8:e08868.
Lavasani S. Surviving burnout as an oncologist. Curr Oncol Rep. 2023;25:131-4.
Helaß M, Haag GM, Bankstahl US, Gencer D, Maatouk I. Burnout among German oncologists: a cross-sectional study in cooperation with the Arbeitsgemeinschaft Internistische Onkologie Quality of Life Working Group. Journal of Cancer Research and Clinical Oncology. 2023;149:765-77.
Bondil P, Habold D, Carnicelli D. Cancer and sexuality: the couple, a too neglected determining factor. Sexologies. 2016;25:e29-e33.
Kutsal YG, Aslan D, Aydos TR, Kut A, Özen NE, Saygun M, et al. Brief notes on the awareness of the physicians on elderly neglect and abuse. STED. 2022;31:81-9.
Beltràn Ponce S, Small CJ, Amini A, Johnstone C, Parikh JR, Rosenthal SA, et al. Overcoming burnout and promoting wellness in radiation oncology: a report from the ACR commission on radiation oncology. J Am Coll Radiol. 2023;20:487-93.
Epstein R. Ronald Epstein, MD: Bringing mindfulness into the examination room. Adv Mind Body Med. 2017;31:21-8.
Small CJ, Beltran Ponce SE, Lichter K, Hirshberg J, Apps J, Ortiz S, et al. Understanding burnout among us radiation oncology residents. Int J Radiat Oncol Biol Phys. 2023;117:e544-e5.
Blanchard P, Truchot D, Albiges-Sauvin L, Dewas S, Pointreau Y, Rodrigues M, et al. Prevalence and causes of burnout amongst oncology residents: a comprehensive nationwide cross-sectional study. European Journal of Cancer. 2010;46:2708-15.
Noronha J, Malik A, Bindhulakshmi P, Karimundackal G. Oncology residency–a burning issue, results of a questionnaire-based survey on psychological well-being of oncology residents. Indian J Surg Oncol. 2020;11:387-93.
Zacharia M, Karekla M. The role of psychologists and psychological approaches in cancer care. In: Kassianos AP, editor. Handbook of Quality of Life in Cancer. Cham: Springer International Publishing; 2022. p.311-337.
