Öz
Amaç
Bu nitel çalışma, böbrek nakli yapılan kadınlarda, naklin kendi ve partnerlerinin cinsel yaşamları üzerindeki etkisine ilişkin deneyimlerini, bakış açılarını ve karşılaştıkları zorlukları araştırmayı amaçlamaktadır.
Yöntemler
Çalışma, İstanbul’daki özel bir hastanede böbrek nakli olan 15 kadınla yürütüldü. Veriler, araştırmacı tarafından ilgili literatürün incelenmesine dayanarak geliştirilen iki aşamalı yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılarak toplandı. Görüşmelerden elde edilen veriler içerik analizi kullanılarak analiz edildi. Veri analizi veri toplama ile eş zamanlı olarak gerçekleştirildi. Bu çalışma, nitel araştırma raporlama için konsolidasyon kriterlerine uymuştur.
Bulgular
Görüşmelerin tematik analizi sonucunda dört ana tema ortaya çıktı: anne olamama korkusu ve gebelik kaygısı alt temalarını içeren üreme sağlığı ile ilgili endişeler; cinsel ilginin azalması, yorgunluk, halsizlik, uyku bozuklukları ve depresyon alt temalarını içeren hastalıkla ilişkili cinsel isteksizlik teması; eksiklik ve yetersizlik duyguları alt temalarını içeren kadınlık algısı ve beden imajı; eşin/partnerin cinsel ihtiyaçlarını karşılayamama korkusu ve partnerinin cinsel tatminsizliği ile ilgili suçluluk duyguları alt temalarını içeren eş/partner ile ilgili endişeler.
Sonuç
Sonuç olarak, çeşitli fiziksel ve psikolojik faktörler nedeniyle böbrek naklinden sonra bile kadınlarda cinsel işlev bozukluğu devam etmektedir. Hastaların genel refahlarının bir parçası olarak sağlıklı bir cinsel yaşam sürdürmelerini desteklemek için, cinsel sağlık, nakil cerrahları, cerrahi ve obstetrik/jinekoloji hemşireleri ve psikologlar dahil olmak üzere multidisipliner bir ekip tarafından rutin olarak değerlendirilmelidir.
Anahtar Kelimeler: Böbrek nakli, cinsel işlev bozukluğu, nitel çalışma
Kaynakça
Muehrer RJ, Lanuza DM, Brown RL, Djamali A. Sexual concerns among kidney transplant recipients. Clin. Transplant. 2014;28:1294-302.
Küçük L, Türkmen A, Küçük M. Sexual dysfunction in women after renal transplantation. Sex Disabil. 2013;31:155-66.
Neuberger JM, Bechstein WO, Kuypers DR, Burra P, Citterio F, De Geest S, et al. Practical recommendations for long-term management of modifiable risks in kidney and liver transplant recipients: a guidance report and clinical checklist by the consensus on managing modifiable risk in transplantation (COMMIT) group. Transplantation. 2017;101:s1-56.
Saglimbene V, Natale P, Palmer S, Scardapane M, Craig JC, Ruospo M, et al. The prevalence and correlates of low sexual functioning in women on hemodialysis: a multinational, cross-sectional study. PLoS One. 2017;12:e0179511.
Josephson MA, McKay DB. Women and transplantation: fertility, sexuality, pregnancy, contraception. Adv Chronic Kidney Dis. 2013;20:433-40.
Cabral JF, Cavadas V, Silva Ramos M, Fraga A, La Salete Martins M, Rocha A, et al. Female sexual function and depression after kidney transplantation: comparison between deceased- and living-donor recipients. Transplant Proc. 2015;47:989-91.
Yılmaz N, Ersoy A, Yıldız A, Oruç A, Ayar Y, Ersoy C. Hypoactive sexual desire disorders in female patients after kidney transplantation. Nephrol Dial Transplant. 2017;32:iii404.
Özdemir C, Eryılmaz M, Yurtman F, Karaman T. Sexual functioning after renal transplantation. Transplant Proc. 2007;39:1451-54.
Sağduyu A, Sentürk VH, Sezer S, Emiroğlu R, Ozel S. Hemodiyalize giren ve böbrek nakli yapilan hastalarda ruhsal sorunlar, yaşam kalitesi ve tedaviye uyum [Psychiatric problems, life quality and compliance in patients treated with haemodialysis and renal transplantation]. Turk Psikiyatri Derg. 2006;17:22-31.
Antonucci M, Palermo G, Recupero SM, Bientinesi R, Presicce F, Foschi N, et al. Male sexual dysfunction in patients with chronic end-stage renal insufficiency and in renal transplant recipients. Arch Ital Urol Androl. 2016;87:299-305.
Lim HJ, Koo TY, Lee J, Huh KH, Park JB, Cho J, et al.; KNOW-KT Study Group. Health-related quality of life of kidney transplantation patients: results from the KoreaN cohort study for outcome in patients with kidney transplantation (KNOW-KT) study. Transplant Proc. 2016;48:844-7.
Alsibiani SA. Effects of pregnancy on sexual function. Findings from a survey of Saudi women. Saudi Med J. 2014;35:482-7.
Mota RL, Fonseca R, Santos JC, Covita AM, Marques N, Matias P, et al. Sexual dysfunction and satisfaction in kidney transplant patients. J Sex Med. 2019;16:1018-28.
Guazzelli CA, Torloni MR, Sanches TF, Barbieri M, Pestana JO. Contraceptive counseling and use among 197 female kidney transplant recipients. Transplantation. 2008;86:669-72.
Webster P, Lightstone L, McKay DB, Josephson MA. Pregnancy in chronic kidney disease and kidney transplantation. Kidney Int. 2017;91:1047-56.
Joseph ML. Innovativeness in nursing: a phenomenological and constructivist study. Minneapolis (MN): Capella University; 2007.
Ward JK, Unoma C, Suki S. On qualifying qualitative research: Emerging perspectives and the “deer” (descriptive, exploratory, evolutionary, repeat) paradigm. Interchange. 2018;49:133-46.
Graneheim UH, Lundman B. Qualitative content analysis in nursing research: concepts, procedures and measures to achieve trustworthiness. Nurse Educ Today. 2004;24:105-12.
Tavallaii SA, Mirzamani M, Heshmatzade Behzadi A, Assari S, Khoddami Vishteh HR, Hajarizadeh B, et al. Sexual function: a comparison between male renal transplant recipients and hemodialysis patients. J Sex Med. 2009;6:142-8.
Kurtulus FO, Salman MY, Fazlioglu A, Fazlioglu B. Effects of renal transplantation on female sexual dysfunction: comparative study with hemodialysis and a control group. Transplant Proc. 2017;49:2099-104.
Muehrer RJ, Keller ML, Powwattana A, Pornchaikate A. Sexuality among women recipients of a pancreas and kidney transplant. West J Nurs Res. 2006;28:137-50.
van Ek GF, Krouwel EM, van der Veen E, Nicolai MPJ, Ringers J, Den Oudsten BL, et al. The discussion of sexual dysfunction before and after kidney transplantation from the perspective of the renal transplant surgeon. Prog Transplant. 2017;27:354-9.
Abozead SE, Abdelrahman G, Hassan A, Ibrahim WH. Sexual dysfunction and health related quality of life among female patients undergoing hemodialysis. Am J Nurs Res. 2018;6:547-52.
