Öz
Amaç
Geleneksel ve tamamlayıcı tıp, modern tıp uygulamalarına destek olarak hastalıkların önlenmesi ve tedavisinde önemli bir rol üstlenmektedir. Özellikle onkoloji alanında, bu uygulamalar hastaların yaşam kalitesini artırmada ve tedavi süreçlerini desteklemede etkili yaklaşımlardır. Bu çalışmanın amacı, 2020-2024 yılları arasında onkoloji alanında yapılan geleneksel, tamamlayıcı ve alternatif tıp konusu ile ilgili çalışmaların bibliyometrik analizini yapmaktır.
Yöntemler
Web of Science Core Collection veri tabanından elde edilen 1884 çalışma analiz edilmiştir. En çok atıf alan yayınlar, yıllara ve dillere göre dağılım, katkı sağlayan ülkeler, yayınevleri, araştırma alanları ve anahtar kelime kullanımı gibi değişkenler incelenmiştir. Yazar iş birliği, yazar atıf, ülke atıf ve bibliyografik ağ görselleştirmeleri VOSviewer yazılımı ile yapılmıştır.
Bulgular
2021-2024 yılları arasında geleneksel ve tamamlayıcı tıp konulu onkoloji çalışmalarında belirgin bir artış olduğu tespit edilmiştir. Yayın sayısı ve atıf bakımından Amerika Birleşik Devletleri (ABD) ve Çin önde gelen ülkeler olarak öne çıkmıştır. Elsevier ve Springer Nature gibi yayınevlerinin bu alandaki araştırmaların yayılmasında önemli rol oynadığı görülmüştür. Mao ve Zhang gibi araştırmacıların çalışmaları en yüksek atıf alan yayınlar arasında yer almıştır. Anahtar kelime analizinde “bütünleyici tıp” (integrative medicine), “tamamlayıcı tıp” (complementary medicine) ve “geleneksel Çin tıbbı” (traditional Chinese medicine) gibi terimlerin literatürde merkezi temalar olduğu belirlenmiştir.
Sonuç
2020-2024 yılları arasında onkoloji alanında geleneksel ve tamamlayıcı tıp konularına olan ilginin arttığı ve bu alandaki bilimsel üretkenliğin yükseldiği görülmüştür. ABD ve Çin, hem yayın sayısı hem de atıf düzeyleri açısından alanın öncü ülkeleri olarak öne çıkarken, Elsevier ve Springer Nature gibi yayınevleri, alanın gelişimine önemli katkılar sağlamıştır.
Anahtar Kelimeler: Geleneksel, tamamlayıcı ve alternatif tıp (GTAT), onkoloji, bibliyometrik analiz
Kaynakça
Mao JJ, Pillai GG, Andrade CJ, Ligibel JA, Basu P, Cohen L, et al. Integrative oncology: addressing the global challenges of cancer prevention and treatment. CA Cancer J Clin. 2022;72:144-64.
Soerjomataram I, Bray F. Planning for tomorrow: global cancer incidence and the role of prevention 2020-2070. Nat Rev Clin Oncol. 2021;18:663-72.
World Health Organization. WHO global report on traditional and complementary medicine 2019. [cited 2025 May 25]. Available from: https://www.who.int/publications/i/item/978924151536
Zia FZ, Olaku O, Bao T, Berger A, Deng G, Fan AY, et al. The National Cancer Institute's Conference on acupuncture for symptom management in oncology: State of the Science, Evidence, and Research Gaps. J Natl Cancer Inst Monogr. 2017;2017:lgx005.
Kleebayoon A, Wiwanitkit V. Role of traditional and alternative medicine in cancer therapy. In: Interdisciplinary Cancer Research. Cham: Springer; 2024:1-29.
Zhang X, Qiu H, Li C, Cai P, Qi F. The positive role of traditional Chinese medicine as an adjunctive therapy for cancer. Biosci Trends. 2021;15:283-98.
Liao X, Bu Y, Jia Q. Traditional Chinese medicine as supportive care for the management of liver cancer: past, present, and future. Genes Dis. 2019;7:370-9.
Judson PL, Abdallah R, Xiong Y, Ebbert J, Lancaster JM. Complementary and alternative medicine use in individuals presenting for care at a comprehensive cancer center. Integr Cancer Ther. 2017;16:96-103.
Wode K, Henriksson R, Sharp L, Stoltenberg A, Hök Nordberg J. Cancer patients’ use of complementary and alternative medicine in Sweden: a cross-sectional study. BMC Complement Altern Med. 2019;19:62.
Buckner CA, Lafrenie RM, Dénommée JA, Caswell JM, Want DA. Complementary and alternative medicine use in patients before and after a cancer diagnosis. Curr Oncol. 2018;25:e275-81.
Balneaves LG, Wong ME, Porcino AJ, Truant TLO, Thorne SE, Wong ST. Complementary and alternative medicine (CAM) information and support needs of Chinese-speaking cancer patients. Support Care Cancer. 2018;26:4151-9.
Gras M, Vallard A, Brosse C, Beneton A, Sotton S, Guyotat D, et al. Use of complementary and alternative medicines among cancer patients: a single-center study. Oncology. 2019;97:18-25.
Amirmoezi F, Araghizadeh M, Mohebbinia Z, Kamfiroozi R, Haghpanah, S, Bordbar M. Use of complementary and alternative medicine among Iranian cancer patients in south of Iran. Int J Cancer Manag. 2017;10:e7233.
Abdelmoaty A, Amin TT, Obaid H, Adel O, Binti Hassan UH, Abdelazeim NA, et al. Complementary medicines among Egyptian oncology patients at a tertiary level of care: pattern and motives. Health Sci J. 2018;12:1-9.
Yang W, Hao X, Qu J, Wang L, Zhang M, Jiang Y, et al. Collaborative networks and thematic trends of research on the application of complementary and alternative medicine in cancer patients: a bibliometric analysis. Complement Ther Clin Pract. 2019;37:58-67.
Moral-Munoz JA, Carballo-Costa L, Herrera-Viedma E, Cobo MJ. Production trends, collaboration, and main topics of the integrative and complementary oncology research area: a bibliometric analysis. Integr Cancer Ther. 2019;18:1534735419846401.
Maria Helha FN, Wang YP. Trends in complementary and alternative medicine for the treatment of common mental disorders: a bibliometric analysis of two decades. Complement Ther Clin Pract. 2022;46:101531.
Liu Y, Yang S, Wang K, Lu J, Bao X, Wang R, et al. Cellular senescence and cancer: focusing on traditional Chinese medicine and natural products. Cell Prolif. 2020;53:e12894.
Li Z, Feiyue Z, Gaofeng L. Traditional Chinese medicine and lung cancer--from theory to practice. Biomed Pharmacother. 2021;137:111381.
Yang Z, Zhang Q, Yu L, Zhu J, Cao Y, Gao X. The signaling pathways and targets of traditional Chinese medicine and natural medicine in triple-negative breast cancer. J Ethnopharmacol. 2021;264:113249.
Mao JJ, Ismaila N, Bao T, Barton D, Ben-Arye E, Garland EL, et al. Integrative medicine for pain management in oncology: society for integrative oncology-ASCO guideline. J Clin Oncol. 2022;40:3998-4024.
Wang S, Fu JL, Hao HF, Jiao YN, Li PP, Han SY. Metabolic reprogramming by traditional Chinese medicine and its role in effective cancer therapy. Pharmacol Res. 2021;170:105728.
Lee YT, Tan YJ, Oon CE. Benzimidazole and its derivatives as cancer therapeutics: the potential role from traditional to precision medicine. Acta Pharm Sin B. 2023;13:478-97.
Su XL, Wang JW, Che H, Wang CF, Jiang H, Lei X, et al. Clinical application and mechanism of traditional Chinese medicine in treatment of lung cancer. Chin Med J (Engl). 2020;133:2987-97.
