Öz
Amaç
Tıp öğrencileri ve pratisyen hekimler afetlerde hem “hazırlık ve zararı azaltma” hem de “müdahale ve iyileştirme” aşamalarında kritik rol oynamaktadır. Öğrencileri sağlık profesyonelleri olarak afet yönetimine hazırlamak için, afet hazırlık algılarının değerlendirilmesi gerekmektedir. Böylece, mezuniyet öncesi tıp eğitimi programı öğrencilerin afete hazırlıklarını sağlayacak şekilde yapılandırılabilir. Bu çalışmanın amacı tıp fakültesi öğrencilerinin afet hazırlık algısı düzeyini belirlemektir.
Yöntemler
Tanımlayıcı türdeki çalışma bir üniversitenin tıp fakültesinde yapıldı. Çalışmanın evrenini beşinci sınıfta afet eğitimi yer alan tıp fakültesinin dördüncü, beşinci ve altıncı sınıfında öğrenim gören öğrenciler oluşturdu. Çalışma 288 öğrencinin katılımıyla tamamlandı. Veri toplama sürecinde “kişisel bilgi formu” ve “hastane öncesi acil sağlık hizmetlerinde çalışan personelin afetlere hazırlık algısı ölçeği” kullanıldı.
Bulgular
Afet geçmişinin olması, aile ve çevrede afet geçmişi olan bireylerin varlığı, afet tatbikatlarına katılım, afet eğitimi alma, afetlerde gönüllü olma isteği, katılımcıların kendilerini afetlere hazırlıklı görme düzeyi ve yaşanılan bölgenin algılanan afet riskinin ölçek toplam puan ortalaması üzerinde etkili olduğu görüldü.
Sonuç
Afet hazırlık algısı düzeyi, afet yönetiminde yetkinlik kazandırılmasında ilk adım olarak görülebilir. Çalışmamızda dönem 5’te yer alan teorik temelli afet eğitiminin öğrencilerinin afet hazırlık algı düzeyinde artış sağladığı öne çıkan bulgular arasındadır. Alanyazında simulasyona dayalı eğitim modullerinin yapılandırılması öğrencilerin afet hazırlık algı düzeylerinin geliştirilmesi için önerilmektedir. Simulasyona dayalı eğiitmlerin etkisinin değerlendirilmesi için ileri çalışmalar önerilir.
Anahtar Kelimeler: Afet, afet hazırlığı, tıp eğitimi, afet hazırlık algısı, tıp öğrencisi
Kaynakça
Şahin Ş. The Disaster management in Turkey and 2023. Turkish Journal of Earthquake Research 2023;1:180-96.
Carrington MA, Ranse J, Hammad K. The impact of disasters on emergency department resources: review against the Sendai framework for disaster risk reduction 2015-2030. Australas Emerg Care. 2021;24:55-60.
Altun F. Economic and social effects of disasters: evaluation on Turkey case. J Soc Work. 2018;2:1-15.
Kahraman S, Polat E, Korkmazyürek B. Main terms in disaster management cycle. Eurasscience Journal. 2021;9:7-14.
Işık Ö, Aydınlıoğlu HM, Koç M, Gündoğdu O, Korkmaz G, Ay A. Disaster management and disaster orientated health services. Eur Arc Med Res. 2012;28(Suppl 2):82-123.
Şen G, Ersoy G. Evaluation of knowledge levels of hospital disaster team on disaster preparedness. Gümüşhane University Journal of Health Sciences. 2017;6:122-30.
Çömez Ikican T, Şahin Bayindir G, Engin Y, Albal E. Disaster preparedness perceptions and psychological first-aid competencies of psychiatric nurses. Int Nurs Rev. 2024.
Ünal Y, Işık E, Şahin S, Tekeli Yeşil S. Assessment of individual earthquake preparedness levels of health disaster workers: UMKE (National Medical Rescue Teams) associatıon as an example. DEU Tıp Derg. 2017;31:71-80.
Krishnan S V, Katyal A, Nair SS, Nayak KR. Comparing online and onsite simulation modules for improving knowledge and confidence in disaster preparedness among undergraduate medical students. Int J Emerg Med. 2024;17:93.
Schilly K, Huhn M, Visker JD, Cox C. Evaluation of a disaster preparedness curriculum and medical students' views on preparedness education requirements for health professionals. Disaster Med Public Health Prep. 2024;18:e8.
Eastwood KW, Harris A, Armstrong JBP. A disaster medicine course for Canadian medical students: first implementation of a large-scale mass-casualty simulation. CJEM. 2023;25:949-52.
Ulusal Calısma Grubu Ulusal Cep. Mezuniyet öncesi tıp eğitimi ulusal çekirdek programı 2020:1-146.
Tercan B, Şahinöz S. Developing a scale to determine disaster preparedness perceptions of the personnel working in pre-hospital emergency health services: a methodological study. Journal of Pre-Hospital. 2021;6:367-79.
Okan F, Kavici Porsuk S, Yıldırım M, Dursun B, Toğuşlu İ, Yanık F. Perception of Disaster Preparedness of 112 Emergency Health Service Workers. J Disaster Risk. 2023;6:62-74.
Koçak H, Çalışkan C, Kaya E, Yavuz Ö, Altıntaş KH. Determination of individual preparation behaviors of emergency health services personnel towards disasters. J Acute Disease. 2015;4:180-5.
Durmuş Sarıkahya S, Yorulmaz DS. An evaluation of the disaster response self-efficacy of nursing students: a descriptive and cross-sectional study. Ordu University Journal of Nursing Studies. 2024;7:206-15.
Nofal A, Alfayyad I, Khan A, Al Aseri Z, Abu-Shaheen A. Knowledge, attitudes, and practices of emergency department staff towards disaster and emergency preparedness at tertiary health care hospital in central Saudi Arabia. Saudi Med J. 2018;39:1123-9.
Demirci K, Avcu T. Problems experienced by women individuals in disaster processes and solution suggestions: case of İzmir. Batman University Journal of Life Sciences. 2021;11: 86-105.
Gillani AH, Mohamed Ibrahim MI, Akbar J, Fang Y. Evaluation of disaster medicine preparedness among healthcare profession students: a cross-sectional study in Pakistan. Int J Environ Res Public Health. 2020;17:2027.
Markenson D, Woolf S, Redlener I, Reilly M. Disaster medicine and public health preparedness of health professions students: a multidisciplinary assessment of knowledge, confidence, and attitudes. Disaster Med Public Health Prep. 2013;7:499-506.
Ertuğrul B, Ünal SD. Determination of general disaster preparedness beliefs of students studying at a foundation university health services vocational school. J Disaster Risk. 2020;3:31-45.
Koçak HS, Kaplan Serin E. Are nurses ready for a disaster in Turkey? A hospital case. Disaster Med Public Health Prep. 2023;24:17.
Hoffmann R, Muttarak R. Learn from the past, prepare for the future: Impacts of education and experience on disaster preparedness in the Philippines and Thailand. World Dev. 2017;96:32-51.
Dinçer S, Kumru S. Preparedness situations of health personnel for disaster and emergencies. Gümüşhane University Journal of Health Sciences. 2021;10:32-43.
Lee J, Lee E. The Effects of disaster training education on the attitudes, preparedness, and competencies in disaster nursing of hospital nurses. Res. 2020;31:491-502.
Mirzaei S, Eftekhari A, Reza Sadeghian M, Kazemi S, Nadjarzadeh A. The effect of disaster management training programme on knowledge, attitude, and practice of hospital staffs in natural disasters. Journal of Disaster and Emergency Research. 2019;2:9-16.
Doumi R, Alassaf W, Aljahany M, Aldobeaban S, Mirghani HA, BinSaleh Y, et al. The effectiveness and benefits of disaster simulation training for undergraduate medical students in Saudi Arabia. Adv Med Educ Pract. 2024;15:707-14.
Glauberman GHR, Wong LCK, Bray ML, Katz AR. Disaster aftermath interprofessional simulation: promoting nursing students' preparedness for interprofessional teamwork. J Nurs Educ. 2020;59:353-6.
Kalanlar B, Akkaya G. Nursing student's experiences of role-play scenario-based disaster triage (START) training: A qualitative research. Nurse Educ Today. 2024;141:106307.
Greco S, Lewis EJ, Sanford J, Sawin EM, Ames A. Ethical reasoning debriefing in disaster simulations. J Prof Nurs. 2019;35:124-32.
Ma Y, Zhu W, Zhang H, Zhao P, Wang Y, Zhang Q. The factors affecting volunteers' willingness to participate in disaster preparedness. Int J Environ Res Public Health. 2021;18:4141.
