Öz
Amaç
Bu çalışma, ambulanslara yapılan terörist saldırıların tıbbi sonuçları ile birlikte ülke, ırk, silah türü ve saldırı türünün epidemiyolojik bir analizini yapmayı amaçlamaktadır.
Yöntemler
Bu retrospektif kesitsel epidemiyolojik çalışmanın evreni, 1970’ten Temmuz 2021’e kadar olan dönemi kapsayan, Ulusal Terörizm ve Terörizme Tepki Araştırmaları Konsorsiyumu tarafından sağlanan Küresel Terörizm Veri Tabanı’nda belgelendiği gibi, ambulanslara yönelik terör saldırılarından oluşuyordu. Bu terör saldırılarından kaynaklanan olaylar, ölümler ve yaralanmalar ülkeye, saldırı türüne ve silah türüne göre analiz edildi. Ayrıca, ambulanslara yönelik saldırılardan kaynaklanan olaylar, ölümler, yaralanmalar ve maddi kayıplar yıllara göre analiz edildi.
Bulgular
Son 52 yılda 80 terör olayı meydana geldi ve bu olayların 75’inde 444 kişi tıbbi olarak olumsuz etkilendi. Bu olguların %96,3’ünde terör örgütü amacına ulaşmış, %71,3’ü maddi kayıpla sonuçlanmıştır. Bu dönemde 27 ülkede ambulanslara yönelik terör saldırıları bildirildi. Bu olayların 17’sinde saldırganın uyruğu hedef kişininkinden farklıydı ve 70 kişi tıbbi olarak olumsuz etkilendi. Bu olaylarda yedi farklı saldırı türü ve beş farklı silah türü yer aldı. En çok tercih edilen saldırı türü bombalama (n=38), en sık kullanılan silah türü ise patlayıcılar (n=39) oldu.
Sonuç
Son altı yılda, birçok insanı tıbbi olarak olumsuz etkileyen terör saldırılarında bir artış oldu. Bu artışın başlıca nedenleri arasında ülkelerde artan sivil huzursuzluk, ambulanslara kolay erişim, algılanan tehdidin eksikliği ve bireysel silahlanmadaki artış yer alıyor. Bu sorunlar nedeniyle terör saldırılarını azaltmak için sağlık çalışanlarının eğitilmesi, önlem alınması, hazırlıkların yapılması ve acil eylem planlarının oluşturulması büyük önem taşımaktadır.
Anahtar Kelimeler: Hastane öncesi bakım, sağlık güvenliği, ambulans hizmetleri, terör saldırıları, halk sağlığı güvenliği
Kaynakça
Jasani GN, Alfalasi R, Cavaliere GA, Ciottone GR, Lawner BJ. Terrorists Use of Ambulances for Terror Attacks: A Review. Prehosp Disaster Med. 2021;36:14-7.
Tin D, Margus C, Ciottone GR. Half-a-Century of Terrorist Attacks: Weapons Selection, Casualty Outcomes, and Implications for Counter-Terrorism Medicine. Prehosp Disaster Med. 2021;36:526-30.
Ulmer N, Barten DG, De Cauwer H, Gaakeer MI, Klokman VW, van der Lugt M, et al. Terrorist Attacks against Hospitals: World-Wide Trends and Attack Types. Prehosp Disaster Med. 2022;37:25-32.
Stopping attacks on health care [Internet]. [cited 2023 Dec 16]. Available from:https://www.who.int/activities/stopping-attacks-on-health-care
Barten DG, Tin D, Granholm F, Rusnak D, van Osch F, Ciottone G. Attacks on Ukrainian healthcare facilities during the first year of the full-scale Russian invasion of Ukraine. Confl Health. 2023;17:57.
Patel P, Gibson-Fall F, Sullivan R, Irwin R. Documenting attacks on health workers and facilities in armed conflicts. Bull World Health Organ. 2017;95:79-81.
Alves DW, Bissell RA. Ambulance snatching: how vulnerable are we? J Emerg Med. 2003;25:211-4.
Court M, Edwards B, Issa F, Voskanyan A, Ciottone G. Counter-Terrorism Medicine: Creating a Medical Initiative Mandated by Escalating Asymmetric Attacks. Prehosp Disaster Med. 2020;35:595-8.
Çalışkan C, Dağ N, Kınık K. Analysis of the Medical Consequences of Global Terrorist Attacks in Turkic States in the Last 50 Years by Weapon and Attack Type. Disaster Med Public Health Prep. 2023;17:e514.
Barten DG, Tin D, De Cauwer H, Ciottone RG, Ciottone GR. A Counter-Terrorism Medicine Analysis of Drone Attacks. Prehosp Disaster Med. 2022;37:192-6.
Taubman C, Hart A, Hertelendy A, Tin D, Hata R, Ciottone GR. Reviewing the Health Care Impacts of Attacks on Critical Infrastructure. Prehosp Disaster Med. 2023;38:660-7.
Wirken B, Barten DG, De Cauwer H, Mortelmans LJM, Tin D, Cals J. Primary Care as Primary Target: A Review of Terrorist Attacks Against Primary Care Providers and Their Offices. Prehosp Disaster Med. 2022;37:451-4.
Overview of the GTD [Internet]. [cited 2022 Sep 20]. Available from:https://www.start.umd.edu/gtd/about/
National Consortium for the Study of Terrorism and Responses to Terrorism: About START. College Park, Maryland USA: START; 2021 [Internet]. [cited 2022 Sep 20]. Available from:https://www.start.umd.edu/about/about-start
Global Terrorism Database. Codebook: Methodology, Inclusion Criteria, and Variables. 2021.
Besenyo J. Terror Attacks against African Health Facilities. STRATEGIES XXI: The Complex and Dynamic Nature of the Security Environment. 2022;8:66-74.
Experts warn terrorists could use ambulances in future deadly attacks - CBS News [Internet]. [cited 2023 Dec 17]. Available from:https://www.cbsnews.com/news/kabul-attack-terrorists-could-use-ambulances-in-future-deadly-attacks/
International Committee of the Red Cross. Ambulance and Pre-Hospital Services in Risk Situations. 2013.
International Committee of the Red Cross. Health Care in Danger. 2012.
Kumar R. Study of Wounds in Victims of Homicide by Firearms and Explosives. J Evol Med Dent Sci. 2013;2:8517-39.
De Cauwer H, Somville F, Sabbe M, Mortelmans LJ. Hospitals: Soft Target for Terrorism? Prehosp Disaster Med. 2017;32:94-100.
