Öz
Amaç
Gestasyonel diabetes mellitus (GDM) ve preeklampsi gebeliğin en sık medikal komplikasyonlarındandır. Gestasyonel diabet ve preeklampsi hem kardiyovasküler hastalıklar (KVH) hem de ateroskleroz için risk faktörüdür. Akım aracılı dilatasyon (FMD), endotel fonksiyonunu ölçmek için kullanılan, erken aterosklerotik değişikliklerin iyi bir ultrasonografik belirtecidir. Bu çalışmada; endotel fonksiyonlarının bir göstergesi olan FMD değerlendirilerek preeklampsi veya GDM öyküsü olan hastalarda artmış bir KVH riskinin olup olmadığını araştırdık.
Yöntemler
Çalışmamız Ocak 2016 ile Ocak 2017 tarihleri arasında Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim ve Araştırma Hastanesi, Kadın Hastalıkları ve Doğum Kliniği'nde doğum yapmış olan 104 hasta ile gerçekleştirildi. Preeklampsi öyküsü olan 34 hasta, GDM öyküsü olan 37 hasta ve komplikasyonsuz doğum yapmış 33 hasta çalışmaya dahil edildi. Olgu kontrol çalışması olarak dizayn edildi. Çalışmadaki tüm hastalar sadece 1 canlı doğum yapmış, yaş aralıkları 20 ile 30 arasında olacak şekilde belirlendi. Tüm hastaların demografik verileri, kardiovasküler risk belirteçleri, obstetrik verileri, laboratuvar tetkikleri ve FMD değişim (%) ölçümleri karşılaştırıldı.
Bulgular
Her üç grup FMD değişim (%) açısından karşılaştırıldığında preeklampsi öyküsü olan hasta grubu ortalaması 9,8±3,1, GDM öyküsü olan hasta grubu ortalaması 10,32±2,50, kontrol grubu hasta ortalaması 13,19±3,03 saptandı. Kontrol grubu ile GDM ve preeklampsi grupları arasında FMD değişimi (%) açısından istatistiksel olarak anlamlı farklılık saptandı (p<0,001). FMD değişim (%) değerleri ile sistolik tansiyon, diastolik tansiyon, glukoz, düşük dansiteli lipoprotein ve total kolesterol düzeyleri ve proteinüri miktarı ile anlamlı negatif korelasyon mevcuttu.
Sonuç
Gestasyonel diabetes mellitus öyküsü ve preeklampsi öyküsü olan hasta grubunda FMD değişiminin (%) ölçümü KVH açısından prediktif bir markır olarak kullanılabilir ve erken yaşta risk tespiti yapılabilmesi önlem alma açısından zaman kazandırıcı olabilir. GDM ve preeklampsinin kadınların yaşamlarında ilerleyen dönemde artmış kardiyovasküler riske neden olduğunun gösterilmesi, bu grup hastalarda riski azaltma yönünde önlemlerin alınması konusunda farkındalık oluşturacaktır.
Anahtar Kelimeler: Preeklamsi, gestasyonel diyabetes mellitus, endotel fonksiyon, akım aracılı dilatasyon
Kaynakça
Metzger BE, Buchanan TA, Coustan DR, de Leiva A, Dunger DB, Hadden DR, et al. Summary and recommendations of the Fifth International Workshop-Conference on gestational diabetes mellitus. Diabetes Care. 2007;30(Suppl 2):251-60.
Booth GL, Kapral MK, Fung K, Tu JV. Relation between age and cardiovascular disease in men and women with diabetes compared with non-diabetic people: a population-based retrospective cohort study. Lancet. 2006;368:29-36.
Legato MJ, Gelzer A, Goland R, Ebner SA, Rajan S, Villagra V, et al. Gender-specific care of the patient with diabetes: review and recommendations. Gend Med. 2006;3:131-58.
Guimarães MF, Brandão AH, Rezende CA, Cabral AC, Brum AP, Leite HV, et al. Assessment of endothelial function in pregnant women with preeclampsia and gestational diabetes mellitus by flow-mediated dilation of brachial artery. Arch Gynecol Obstet. 2014;290:441-7.
Anastasiou E, Lekakis JP, Alevizaki M, Papamichael CM, Megas J, Souvatzoglou A, et al. Impaired endotheliumdependent vasodilatation in women with previous gestational diabetes. Diabetes Care. 1998;21:2111-5.
Roberts JM, Pearson GD, Cutler JA, Lindheimer MD; National Heart Lung and Blood Institute. Summary of the NHLBI Working Group on Research on Hypertension During Pregnancy. Hypertens Pregnancy. 2003;22:109-27.
Pillay P, Moodley K, Moodley J, Mackraj I. Placenta-derived exosomes: potential biomarkers of preeclampsia. Int J Nanomedicine. 2017;12:8009-23.
Mannaerts D, Faes E, Gielis J, Van Craenenbroeck E, Cos P, Spaanderman M, et al. Oxidative stress and endothelial function in normal pregnancy versus pre-eclampsia, a combined longitudinal and case control study. BMC Pregnancy Childbirth. 2018;18:60.
Sesti F, Tsitsilonis OE, Kotsinas A, Trougakos IP. Oxidative stress-mediated biomolecular damage and inflammation in tumorigenesis. In Vivo. 2012;26:395-402.
Davignon J, Ganz P. Role of endothelial dysfunction in atherosclerosis. Circulation. 2004;109(23 Suppl 1):27-32.
Sullivan SD, Umans JG, Ratner R. Gestational diabetes: implications for cardiovascular health. Curr Diab Rep. 2012;12:43-52.
Tremblay JC, Pyke KE. Flow-mediated dilation stimulated by sustained increases in shear stress: a useful tool for assessing endothelial function in humans? Am J Physiol Heart Circ Physiol. 2018;314:508-20.
Blaauw J, Souwer ET, Coffeng SM, Smit AJ, van Doormaal JJ, Faas MM, et al. Follow up of intima-media thickness after severe early-onset preeclampsia. Acta Obstet Gynecol Scand. 2014;93:1309-16.
Tarim E, Yigit F, Kilicdag E, Bagis T, Demircan S, Simsek E, et al. Early onset of subclinical atherosclerosis in women with gestational diabetes mellitus. Ultrasound Obstet Gynecol. 2006;27:177-82.
Mangos GJ, Spaan JJ, Pirabhahar S, Brown MA. Markers of cardiovascular disease risk after hypertension in pregnancy. J Hypertens. 2012;30:351-8.
