ÖZ
Amaç
Bu çalışmanın amacı, yeni nesil oral antikoagülanlara bağlı kanamalarda dört faktörlü protrombin kompleks konsantresinin acil servisteki hastalarda antikoagülan etkisini tersine çevirmedeki etkinliğini ve güvenliğini değerlendirmektir.
Yöntemler
Bu tek merkezli, retrospektif çalışma, yeni nesil oral antikoagülanlarla ilişkili kanama nedeniyle veya yeni nesil oral antikoagülanlarla ilişkili acil prosedürel işlem öncesi uluslararası normalleştirilmiş oran yüksekliği saptanması üzerine üçüncü basamak bir hastanenin acil servisine başvuran hastalarda protrombin kompleks konsantresinin antikoagülan etkisini tersine çevirmedeki dozajını ve etkinliğini değerlendirmiştir.
Bulgular
Yirmi katılımcının %65’i 80 yaş ve üzerindeydi. En sık görülen şikayetler gastrointestinal ve kas-iskelet sistemi kanamalarıydı. Katılımcılara toplam 34 doz (500 IU/20 mL) protrombin kompleks konsantresi verildi ve tedavi öncesi ve sonrası pıhtılaşma testi sonuçları önemli bir iyileşme gösterdi. Ancak, hastane sonlanımı (yani ölüm veya taburculuk) ile tedavi protokolleri arasında önemli bir ilişki gözlenmedi. Dört hastada tedaviden sonra tromboembolik olay gelişti ve bunlardan ikisi birden fazla protrombin kompleks konsantresi dozu almıştı.
Sonuç
Dört faktörlü protrombin kompleks konsantreleri, özellikle bu tür müdahalelere ihtiyaç duyanların çoğunluğunu oluşturan geriatrik hastalarda, yeni nesil oral antikoagülanlarla ilişkili antikoagülan etkilerin acil olarak tersine çevrilmesi için yararlı yardımcı maddelerdir. Bununla birlikte, klinisyenler tekrarlanan dozlarla tromboemboli riskinin artabileceğini bilmelidir.
Anahtar Kelimeler:
Faktör Xa inhibitörleri, doğrudan trombin inhibitörü, antikoagülan tersine çevirme
Kaynaklar
1Steiner T, Böhm M, Dichgans M, Diener HC, Ell C, Endres M, et al. Recommendations for the emergency management of complications associated with the new direct oral anticoagulants (DOACs), apixaban, dabigatran and rivaroxaban. Clin Res Cardiol. 2013;102:399-412.
2Grottke O, Aisenberg J, Bernstein R, Goldstein P, Huisman MV, Jamieson DG, et al. Efficacy of prothrombin complex concentrates for the emergency reversal of dabigatran-induced anticoagulation. Crit Care. 2016;20:115.
3Adam SS, McDuffie JR, Ortel TL, Williams JW Jr. Comparative effectiveness of warfarin and new oral anticoagulants for the management of atrial fibrillation and venous thromboembolism: a systematic review. Ann Intern Med. 2012;157:796-807.
4White K, Faruqi U, Cohen AAT. New agents for DOAC reversal: a practical management review. Br J Cardiol. 2022;29:1.
5Schulman S, Kearon C; Subcommittee on Control of Anticoagulation of the Scientific and Standardization Committee of the International Society on Thrombosis and Haemostasis. Definition of major bleeding in clinical investigations of antihemostatic medicinal products in non-surgical patients. J Thromb Haemost. 2005;3:692-4.
6Grottke O, Afshari A, Ahmed A, Arnaoutoglou E, Bolliger D, Fenger-Eriksen C, et al. Clinical guideline on reversal of direct oral anticoagulants in patients with life threatening bleeding. Eur J Anaesthesiol. 2024;41:327-50.
7Douketis JD, Spyropoulos AC, Murad MH, Arcelus JI, Dager WE, Dunn AS, et al. Perioperative management of antithrombotic therapy: an American College of Chest Physicians Clinical Practice guideline. Chest. 2022;162:e207-43.
8Turkish Medicines and Medical Devices Agency. Cofact 500 IU/20 mL product information [Internet]. 2019 (cited 2025 Nov 10). Available from: URL: https://titck.gov.tr/storage/Archive/2019/kubKtAttachments/T%C4%B0TCK%20UYGUN%20K%C3%9CB%20COFACT%20500%20IU-20%20ML.pdf_270bf700-5884-4914-a81c-90f72663ecaa.pdf
9Singer AJ, Concha M, Williams J, Brown CS, Fernandes R, Thode HC Jr, et al. Treatment of factor-Xa inhibitor-associated bleeding with andexanet alfa or 4 factor PCC: a multicenter feasibility retrospective study. West J Emerg Med. 2023;24:939-49.
10Tran HA, Merriman E, Baker R, Curnow J, Young L, Tan CW, et al. 2025 Guidelines for direct oral anticoagulants: a practical guidance on the prescription, laboratory testing, peri-operative and bleeding management. Intern Med J. 2025;55:1174-83.
11Wallwork S, Wang Y, Chaiwatanatorn K, Cole-Sinclair M. Prothrombin complex concentrates for the urgent reversal of apixaban and rivaroxaban: an Australian retrospective cohort study. Intern Med J. 2023;53:803-11.
12Schultz NH, Tran HTT, Bjørnsen S, Henriksson CE, Sandset PM, Holme PA. The reversal effect of prothrombin complex concentrate (PCC), activated PCC and recombinant activated factor VII against anticoagulation of Xa inhibitor. Thromb J. 2017;15:6.
13Niessner A, Tamargo J, Morais J, Koller L, Wassmann S, Husted SE, et al. Reversal strategies for non-vitamin K antagonist oral anticoagulants: a critical appraisal of available evidence and recommendations for clinical management-a joint position paper of the European Society of Cardiology Working Group on Cardiovascular Pharmacotherapy and European Society of Cardiology Working Group on Thrombosis. Eur Heart J. 2017;38:1710-6.
14Green L, Tan J, Antoniou S, Alikhan R, Curry N, Everington T, et al. Haematological management of major bleeding associated with direct oral anticoagulants - UK experience. Br J Haematol. 2019;185:514-22.
15Giugliano RP, Ruff CT, Wiviott SD, Nordio F, Murphy SA, Kappelhof JA, et al. Mortality in patients with atrial fibrillation randomized to edoxaban or warfarin: insights from the ENGAGE AF-TIMI 48 trial. Am J Med. 2016;129:850-7.e2.
16Chai-Adisaksopha C, Hillis C, Isayama T, Lim W, Iorio A, Crowther M. Mortality outcomes in patients receiving direct oral anticoagulants: a systematic review and meta-analysis of randomized controlled trials. J Thromb Haemost. 2015;13:2012-20.
17Milling TJ Jr, Refaai MA, Goldstein JN, Schneider A, Omert L, Harman A, et al. Thromboembolic events after vitamin K antagonist reversal with 4-factor prothrombin complex concentrate: exploratory analyses of two randomized, plasma-controlled studies. Ann Emerg Med. 2016;67:96-105.e5.
