ÖZ
Amaç
Mide kanseri hem dünyada hem de Türkiye’de yüksek sıklıkta görülmektedir. En önemli tedavisi cerrahi rezeksiyondur. Ancak midenin sindirim sisteminde çok önemli bir role sahip olması; rezeksiyon sonrası morbidite ve mortalitenin yanında yaşam kalitesinde de anlamlı değişiklikler meydana getirmesine neden olmaktadır. Bu amaçla, hastalara yönelik fiziksel, sosyal ve psikolojik iyilik halini ölçen anketler hazırlanmıştır. EORTC QLQ-C30, EORTC STO22 bu anketlerden bazılarıdır.
Yöntemler
Bezmialem Vakıf Üniversitesi Tıp Fakültesi’nde mide kanseri nedeniyle ameliyat edilen hastaların yaşam kaliteleri ölçüldü. Ölçüm için Avrupa’da yaşam kalitesi için tercih edilen anket EORTC QLQ-C30, EORTC STO22 formları kullanıldı. Çalışma için 10 Temmuz 2018 tarihinde 15/183 numaralı girişimsel olmayan etik kurul onayı alındıktan sonra 2010 Ekim ile 2018 Nisan ayları arasında mide kanseri tanısı ile total veya subtotal gastrektomi ameliyatı yapılmış olan hastalar retrospektif olarak tarandı. Demografi, patoloji ve ameliyat bilgileri not edildi. Bu hastalardan hayatta olanlar ve adjuvan tedavisinin üzerinden en az 3 ay geçmiş olup nüksü olmayan 85 hasta ile irtibata geçildi. Prospektif olarak EORTC QLQ-C30, EORTC STO22 Türkçe formları dolduruldu. Daha sonra total gastrektomi ve subtotal gastrektomi grupları istatistiksel yöntemlerle karşılaştırıldı.
Bulgular
Total gastrektomi yapılmış 43 hasta ile subtotal gastrektomi yapılmış 42 hastanın patolojileri ve yaşam kaliteleri karşılaştırıldı. EORTC QLQ-C30 anketine göre diyare, EORTC STO22 anketine göre ise disfaji total gastrektomi uygulanan hastalarda daha sık görüldü.
Sonuç
Bu bilgiler ışığında, subtotal ve total gastrektomi yapılan hastaların genel yaşam kalitelerinin benzer olduğu, ancak diyare ve disfaji gibi spesifik semptomların total gastrektomi grubunda daha belirgin olduğu tespit edildi. Cerrahi prosedürler onkolojik standartlara uygun olduğu sürece, bu spesifik postoperatif semptomları sınırlayarak hasta konforunu koruduğu için distal subtotal gastrektominin tercih edilmesi önerilmektedir.
Anahtar Kelimeler:
Mide kanseri, yaşam kalitesi, EORTC QLQ-C30, EORTC STO22
Kaynaklar
1World Health Organization. Cancer [Internet]. Geneva: World Health Organization; [cited 2026 Jul 6]. Available from: https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/cancer
2Republic of Türkiye Ministry of Health, General Directorate of Public Health. Türkiye Kanser İstatistikleri 2020. Ankara: Republic of Türkiye Ministry of Health, General Directorate of Public Health; 2025. Available from: https://hsgm.saglik.gov.tr/depo/birimler/kanser-db/Dokumanlar/Istatistikler/Turkiye_Kanser_Istatistikleri_2020.pdf
3Kaptein AA, Morita S, Sakamoto J. Quality of life in gastric cancer. World J Gastroenterol. 2005;11:3189-96.
4Goh YM, Gillespie C, Couper G, Paterson-Brown S. Quality of life after total and subtotal gastrectomy for gastric carcinoma. Surgeon. 2015;13:267-70.
5Rausei S, Mangano A, Galli F, Rovera F, Boni L, Dionigi G, et al. Quality of life after gastrectomy for cancer evaluated via the EORTC QLQ-C30 and QLQ-STO22 questionnaires: surgical considerations from the analysis of 103 patients. Int J Surg. 2013;11(Suppl 1):S104-9.
6Brenkman HJF, Tegels JJW, Ruurda JP, Luyer MDP, Kouwenhoven EA, Draaisma WA, et al.; LOGICA Study Group. Factors influencing health-related quality of life after gastrectomy for cancer. Gastric Cancer. 2018;21:524-32.
7Park KB, Park JY, Lee SS, Kwon OK, Chung HY, Yu W. Impact of body mass İndex on the quality of life after total gastrectomy for gastric cancer. Cancer Res Treat. 2018;50:852-60.
8Park S, Chung HY, Lee SS, Kwon O, Yu W. Serial comparisons of quality of life after distal subtotal or total gastrectomy: what are the rational approaches for quality of life management? J Gastric Cancer. 2014;14:32-8.
9van der Veen A, Brenkman HJF, Seesing MFJ, Haverkamp L, Luyer MDP, Nieuwenhuijzen GAP, et al.; LOGICA Study Group. Laparoscopic versus open gastrectomy for gastric cancer (LOGICA): a multicenter randomized clinical trial. J Clin Oncol. 2021;39:978-89.
10Sodergren SC, Hurley-Wallace A, Vassiliou V, Alkhaffaf B, Batsaikhan B, Darlington AS, et al.; EORTC Quality of Life Group. Revisiting the use of the EORTC QLQ-STO22 to assess health-related quality of life of patients with gastric cancer: incorporating updated treatment options and cross-cultural perspectives. Gastric Cancer. 2024;27:722-34.
