ÖZ
Amaç
Bu araştırmada, canlı karaciğer donörlerinde, ameliyat sonrası beden imajı memnuniyeti ile depresyon belirtileri arasındaki ilişkinin incelenmesi amaçlandı.
Yöntemler
Retrospektif kesitsel tipte olan bu araştırma, Kasım 2022 ve Ağustos 2023 tarihleri arasında yürütüldü. Araştırmanın örneklemini, bir üniversite hastanesinde son beş yıl içinde karaciğer nakli için canlı donör olan, 18 yaş üzeri, canlı donör hepatektomi ameliyatından en az bir ay geçmiş, araştırmaya katılmaya gönüllü olan 92 birey oluşturdu. Veri toplanmasında tanıtıcı bilgiler formu, beden imajı anketi (BİA-Tr) ve hasta sağlık anketi-9 (HAS-9) ölçeği kullanıldı. Verilerin analizinde, tanımlayıcı istatistikler, Mann-Whitney U test, Kruskal-Wallis, Spearman korelasyon, basit doğrusal regresyon testi kullanıldı.
Bulgular
Donörlerin BİA-Tr puan medyanı 48,00 [çeyrekler arası açıklık (ÇAA): 12,75], HAS-9 puan medyanı 4,00 (ÇAA: 5,75) bulundu. Donörlerin cinsiyet, medeni durum, eğitim durumu, çalışma durumu, alıcı yaşı, alıcı sağlık durumu ile BİA-Tr ve HAS-9 puanı arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki saptanmadı (p>0,05). Donörlerin BİA-Tr puanı ile HAS-9 puanı arasında negatif yönlü zayıf düzeyde istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki saptandı (r=-0,279, p=0,004). BİA-Tr puanı, HAS-9 puanını istatistiksel olarak negatif olarak anlamlı biçimde etkiledi (β=-0,279, p=0,007). Vücut imajından duyulan memnuniyetin yüksek olması, depresif belirtilerin daha düşük seviyede olmasıyla ilişkilendirildi. Depresif belirtilerdeki varyansın yaklaşık %8’i beden imajından duyulan memnuniyetle açıklanabiliyordu (R2=0,078).
Sonuç
Bu çalışmada karaciğer nakli donörlerinin beden imajı memnuniyeti düzeyleri yüksek, depresyon belirtileri ise minimal düzeyde saptandı. Donörlerin yalnızca %6,6’sında orta şiddetli veya şiddetli düzeyde depresyon belirtisi bulundu. Beden imajı memnuniyeti yüksek olan donörlerin depresyon belirtilerinin düşük olduğu belirlendi.
